Comeniusdag 2012

Herdenking
De Comeniusdag begon op 24 maart 2012 met de herdenking van de geboortedag van Comenius (1592-1670).
Het eerste deel was een korte bijeenkomst voor genodigden in het Mausoleum aan de Kloosterstraat 33 in Naarden, waar Comenius begraven ligt. De ambassadeurs van Tsjechië en van Slowakije hebben net als de burgemeester van Naarden kransen gelegd op het graf van Comenius.


Om 12.30 uur liepen de ambassadeurs van Tsjechië en Slowakije samen met de burgemeesters van Uhersky Brod en van Naarden naar het standbeeld van Comenius, naast de Grote Kerk aan de Marktstraat in Naarden. Ook daar zijn kransen gelegd.


Na de kranslegging begon het programma van de Comeniusdag 2012 in de Grote Kerk van Naarden.

Dit middag-programma kende 3 hoogtepunten.

Comenius Cantate

Het eerste hoogtepunt was de uitvoering van de Comenius Cantate door Toonkunst Utrecht.
Dit muziekstuk werd door componist Cees Andriessen Jr. (1865-1947) op basis van teksten van de Naarder militair A.J.N. Fabius (1855-1921) in 1892 geschreven ter gelegenheid van de 300ste geboortedag van Comenius.
De compositie raakte nadien in het ongerede en werd, na herontdekking, dankzij een aanzienlijke bijdrage van een kleindochter van de componist, hersteld en voor het eerst opnieuw uitgevoerd tijdens de Comeniusdag 2011 (korte filmimpressie).

Voor de uitvoering werd Toonkunst Utrecht ondersteund door solisten en door het Aristokwartet.

Comeniusvoordracht

Tweede hoogtepunt was de Comeniusvoordracht onder de titel: 'Een kwestie van beschaving: een waardenvolle economie'.
Prof.dr. Arjo Klamer, hoogleraar in de economie van kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, stelt in zijn voordracht de economie van deze tijd ter discussie. "Is de gangbare gerichtheid op de wereld van het geld, de financiële sector en het waarderen met winst en inkomen nog wel de juiste? Of moet de aandacht meer uitgaan naar leiderschap en naar waarden die leidend dienen te zijn?"


Prof.dr. Arjo Klamer tijdens zijn Comeniusvoordracht

In zijn rede gaf professor Klamer aan hoe de economie van de toekomst andere manieren van werken, organiseren, en coördineren zal vragen met meer ruimte voor verbeelding, creativiteit en zingeving. Financiële waarden, zoals winst, inkomen, en bruto nationaal product blijven weliswaar belangrijk maar zullen ondergeschikt zijn aan de waarden waar het om te doen is.

Aansluitend bracht het Toonkunstkoor delen van de Hohe Messe van J.S. Bach ten gehore.

Comeniusprijs
Het derde hoogtepunt van deze Comeniusdag was de toekenning en uitreiking (voor het eerst) van de Comeniusprijs.
Deze prijs is in 2011 gezamenlijk ingesteld door de besturen van het Comeniusmuseum en de Comenius Stichting om eer te betonen aan een persoon of organisatie die, in lijn met het denken en handelen van Jan Amos Comenius, zich op een in het oog springende manier inzet voor de belangen van vorming, onderwijs, wetenschap en cultuur voor de ontwikkeling van de internationale samenleving.
De lofrede bij deze prijsuitreiking werd gehouden door prof.dr. G.J. Leibbrandt, voormalig voorzitter van het College van Bestuur van de Open Universiteit.


Juryvoorzitter Dr.Mr. G.J. Leibbrandt tijdens de lofrede

Dr Leibbrandt overhandigde aan prijswinnaar dr. Robbert Dijkgraaf een oorkonde.


Comeniuslaureaat Prof.Dr. R. Dijkgraaf met de Oorkonde

De Comeniusprijs werd vervolgens uitgereikt door mevrouw dr. J. Sylvester, burgemeester van Naarden, aan prof. dr. Robbert Dijkgraaf.

Robbert Dijkgraaf (1960) is sinds 1992 hoogleraar mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Hij richt zich in zijn onderzoek op de zogenoemde snaartheorie.
Voor zijn onderzoek ontving hij in 2003 de Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding van ons land.
Sinds 2006 is de heer Dijkgraaf tevens 'universiteitshoogleraar', waardoor hij naast zijn hoofdtaak, traditionele disciplines kan overstijgen en zo vernieuwende dwarsverbanden kan leggen waarmee hij jonge mensen enthousiast kan maken voor de wetenschap.
Sinds 2008 is de heer Dijkgraaf bovendien President van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.


Comeniuslaureaat Robbert Dijkgraaf tijdens zijn dankwoord

Professor Dijkgraaf is de laatste jaren in de landelijke politiek en bij het brede publiek vooral bekend geworden door zijn openhartig en gedreven optreden in de media als groot pleitbezorger van goede vorming en onderwijs en van verdere ontwikkeling van onderzoek en wetenschap. Tevens publiceert hij regelmatig beschouwende en prikkelende columns in enkele media.
De jury heeft in zijn oordeel vastgesteld dat inzet en productiviteit van de prijswinnaar op onderscheidende manier de verbinding leggen van wetenschap met maatschappij, onderwijs, politiek en media. De inzet, doelstelling, inhoud alsook de gedrevenheid van de heer Dijkgraaf  vertonen opvallende overeenkomsten met die van Comenius 350 jaar geleden.

De prijs bestaat behalve uit de oorkonde uit een kristallen bokaal met inscriptie, die geheel met de hand vervaardigd is in de oudste glasfabriek van Bohemen.


Een deel van de bokaal van Boheems glas met de inscriptie


Ter afronding bracht het Aristokwartet muziek ten gehore.

(foto's Yvonne Boere)

Jan Amos Comenius - (1592 - 1670)