Comeniusdag

Ieder jaar wordt omstreeks 28 maart de geboortedag van Comenius (28 maart 1592) in Naarden herdacht.

In de ochtend is er een ontvangst in het gemeentehuis voor genodigden met aansluitend een kranslegging door de Tsjechische ambassadeur en de burgemeester op het graf van Comenius in het mausoleum dat inpandig is verbonden met het Comenius Museum.

Aan het begin van de middag worden kransen gelegd bij het standbeeld van Comenius voor de Grote Kerk aan de Marktstraat. In de Grote Kerk vindt het openbaar toegankelijke middagprogramma plaatst. In een muzikale omlijsting wordt de Comeniuslezing uitgesproken en vindt de uitreiking van de Comeniusprijs plaats. Na afloop is er gelegenheid elkaar te ontmoeten.

De Comeniuslezing is bedoeld om te inspireren en richt zich op een actualisering van het werkveld van Comenius in zijn tijd: onderwijs, zingeving en samenleving dan wel een combinatie hiervan.

De Comeniusprijs is een waardering voor een persoon, project of organisatie die in het verlengde van de denk- en handelwijze van Comenius zich heeft onderscheiden op een of meer van deze werkterreinen.

De prachtige muziek die tijdens de Comeniusdag ten gehore wordt gebracht, wordt mede mogelijk gemaakt door de in Nederland samenwerkende ambassades van Tsjechië, Slowakije, P olen en Hongarije.

De toegang tot het middagprogramma is vrij. U dient zich wel digitaal aan te melden via deze website.

Comeniusprijs

Jan Amos Comenius (1592-1670) was theoloog, pedagoog en politiek denker. Hij zag de wereld als één school, één kerk en één staat van God. Als pedagoog wilde hij het liefst ieder alles en alomvattend onderwijzen. Als politiek denker zag hij alle mensen als burgers van één wereld. Comenius was niet alleen een denker maar ook een doener. Hij diende zijn kerk, de Unitas Fratrum, als leraar, predikant, geschiedschrijver, bestuurder en bisschop in ballingschap. Hij ontwikkelde een samenhangende visie op leren, schreef nieuwe onderwijsmaterialen en was als adviseur betrokken bij de hervorming van het onderwijs in verschillende Europese landen. Comenius had een scherpe kijk op de samenleving van zijn tijd en heeft zich met zijn netwerk en diplomatieke contacten ingezet om het lot van zijn land- en geloofsgenoten te verbeteren.
Als Comenius aan het einde van zijn leven terugkijkt, schrijft hij bescheiden over zichzelf: 'Het heeft God behaagd mij een hart te geven dat verlangend is het welzijn van de mensheid te bevorderen. Hij heeft mij de taak opgelegd en de gelegenheid gegeven mij in het openbare leven en op meerdere plaatsen aan verschillende zaken te wijden'.

De Comeniusprijs is in 2010 ingesteld door het bestuur van de Stichting Comenius Museum. De prijs is bedoeld als een waardering voor een persoon, een project of een organisatie die zich in het verlengde van de denk- en handelwijze van Comenius heeft onderscheiden op het werkveld van Comenius in zijn tijd: onderwijs, religie en samenleving dan wel een combinatie hiervan.
De Comeniusprijs wordt jaarlijks uitgereikt door de burgemeester van Naarden tijdens de Comeniusdag in de Grote Kerk te Naarden.

Laureaten van de Comeniusprijs

2012

Prof.dr. Robbert Dijkgraaf
De jury heeft in zijn oordeel vastgesteld dat inzet en productiviteit van de prijswinnaar op onderscheidende manier de verbinding leggen van wetenschap met maatschappij, onderwijs, politiek en media. De inzet, doelstelling, inhoud alsook de gedrevenheid van de heer Dijkgraaf vertonen opvallende overeenkomsten met die van Comenius 350 jaar geleden.

2013

Prof.dr. Paul Schnabel
Hij ontving de prijs voor o.a. zijn diepgaande betrokkenheid bij maatschappelijke vraagstukken en de wijze waarop hij wetenschap, onderwijs, cultuur en samenleving weet te verbinden in voordrachten, presentaties en tal van publicaties.

2014

Prof.dr.ir. Louise Fresco
Ze ontving de prijs vanwege haar niet aflatende inzet om de inspanningen van de wetenschap onder de aandacht van het algemene publiek te brengen. Daarbij slaat zij op tal van plekken in de wereld bij voortduring bruggen tussen verschillende terreinen van wetenschap; alles met het oog op verduurzaming van de samenleving, met name op het gebied van voedselproductie. Louise Fresco opereert daarmee in lijn met de 17e eeuwse Tsjechische wetenschapper Jan Amos Komensky (Comenius). Hij verbond tijdens zijn voortdurende vlucht door Europa theologie, filosofie en pedagogiek om door onderwijsverbetering de wereld van toen tot morele stabiliteit te brengen.

2015

Drs. Geert Mak
Geert Mak weet als meester van de dwarsverbanden relaties te leggen tussen kleine gebeurtenissen en hun grote betekenis en andersom. Daarmee toont hij de samenhang die inzicht brengt. Het samenvallen of ineengrijpen van antropologische, staatkundige en religieuze tradities en ontwikkelingen weet Mak niet alleen te determineren, maar de effecten worden door hem geopenbaard als de geheimen in een spannend jongensboek.

2016

Prof. Herman Van Rompuy
Hij ontving de prijs vanwege het feit dat alles wat hij doet gebeurt vanuit de overtuiging dat de problemen in de wereld een globale aanpak verdienen, waarin Europa als een regionale factor een belangrijke rol moet spelen. Hij legt daarbij voortdurend de nadruk op normen en waarden en respect. Dit doordrenkt ook zijn visie op Europa, waarbij naar zijn opvatting niet alleen het economisch aspect van belang is maar vooral de gemeenschappelijke waarden essentieel zijn. Hij spreekt daarom van een Europa als een continent van waarden.

2017

Prof. Jonathan Irvine Israel
Hij publiceerde over de Nederlandse geschiedenis, het tijdperk van de Verlichting en het Europese Jodendom. Zijn vermogen om de verschillende terreinen als economische geschiedenis en intellectuele geschiedenis te verbinden met de geschiedenis van politiek, godsdienst, maatschappij en wetenschap heeft een standaard gezet op het gebied van de geschiedschrijving over de Verlichting. Israel is als hoogleraar moderne Europese geschiedenis verbonden aan de School of Historical Studies van het Institute for Advanced Studies in Princeton (V.S).

Jan Amos Comenius - (1592 - 1670)