Comeniusdag 2026 in woord en beeld
De Comeniusdag vond dit jaar plaats op zaterdag 21 maart 2026, precies een week voor de geboortedag van Jan Amos Comenius (28 maart 1592-15 november 1670). Hierbij een impressie van deze bijzondere herdenkingsdag, met als belangrijk actueel thema ‘Omdat we allen even menselijk zijn’: Een hoopvol denkraam voor Europa.
De dag begon met een ontvangst van internationale gasten en hoogwaardigheidsbekleders uit onder meer Tsjechië en Slowakije door het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Gooise Meren in het oude stadhuis. Aansluitend vond een besloten herdenking plaats in het mausoleum van Comenius. In aanwezigheid van de Tsjechische Vice-Minister voor Cultureel Erfgoed, Jiří Vajčner, ambassadeurs en andere genodigden verzorgden de jonge Tsjechische talenten Naďa Strnadová (cello) en Victor Stocker (accordeon) een muzikaal intermezzo, gevolgd door een plechtige kranslegging bij het graf van Comenius.
Na de lunch wandelde het gezelschap naar het standbeeld van Comenius bij de Grote Kerk, waar toespraken werden gehouden bestuursvoorzitter dr. John Exalto en Vice-Minister Jiří Vajčner,en opnieuw kransen werden gelegd. Het koperensemble van Muziekvendel Nardinc verzorgde traditiegetrouw de volksliederen van Tsjechië, Slowakije en Nederland.
Het middagprogramma in de Grote Kerk ving aan met samenspel door Naďa Strnadová en Victor Stocker. Oud-burgemeester van Naarden en huidig burgemeester van Alphen aan den Rijn, dr. Peter Rehwinkel was wederom de zeer gewaardeerde ceremoniemeester van dienst en verwelkomde alle aanwezigen.
Een belangrijk moment was de uitreiking van de Comeniusprijs aan prof. dr. mr. Jonathan Soeharno. In de laudatio, uitgesproken door de nieuwe voorzitter van de jury van de Comeniusprijs, prof. dr. Geert ten Dam, werd hij geprezen om zijn scherpe reflecties op de rechtsstaat en zijn vermogen om als leraar in de traditie van Comenius te opereren in het publieke debat. In zijn dankwoord, getiteld ‘Zuurstof voor de vrijheid’, benadrukte Soeharno het belang van het blijven voeden en beschermen van de rechtsstaat, juist in een tijd waarin deze onder druk staat.
Tijdens de koffiepauze werden bezoekers getrakteerd op Tsjechische zoete gebakjes, een bijdrage van studenten van de Regionale Middelbare School voor Pedagogiek, Toerisme en Gastronomie in Příbram (Tsjechië). Zij verzorgden niet alleen een deel van de catering, maar ook de bloemstukken en decoratie. Hun deelname en verblijf in Nederland werden mede mogelijk gemaakt door het Tsjechisch Centrum Brussel en met financiële steun financiële steun van de regio Centraal-Bohemen. De Tsjechische studenten werkten goed samen met de vrijwilligers van het museum en de Nederlandse studenten van het Eventlab van MBO Utrecht.
De middag werd vervolgd met de Comeniuslezing door prof. dr. Hendrik Vos (Universiteit Gent), die hoopvolle woorden sprak over Europa. Hij wees erop dat het Europese project niet zonder spanningen en imperfecties is. Juist het koesteren van diversiteit en het voeren van langdurige, soms moeizame overleggen zorgen ervoor dat we samen tot oplossingen komen, in plaats van dat verschillen tot conflicten leiden. Zijn tekst, evenals de laudatio en het dankwoord van Soeharno, zijn hier terug te lezen.
De bijeenkomst werd afgesloten met een woord van dank aan alle betrokkenen, in het bijzonder de vrijwilligers en sponsoren die deze herdenkingsdag mogelijk maakten. Tijdens de aansluitende borrel was er gelegenheid om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen, onder het genot van een hapje en een drankje.
Het Comenius Museum kijkt terug op een inspirerende en geslaagde editie van de Comeniusdag!
Meer informatie over de sponsoren en de laudatio, het dankwoord en de lezing vindt u hier.
Foto’s: Liek Bouma en Czech Centre Brussels