20 november 2017: Comenius Symposium

Comenius in de lage landen: Intellectuele netwerken

Maandag 20 november 2017

De tijd waarin Comenius leefde, werd in hoge mate bepaald door godsdienstoorlogen en conflicten tussen de opkomende nationale staten. Opgeleid als protestants theoloog ontwikkelde hij zich tot een pedagoog en politiek denker die probeerde de confessionele en nationale tegenstellingen van zijn tijd te overstijgen. Comenius zag zich in 1628 gedwongen om zijn katholiek geworden vaderland Tsjechië te verlaten. Na gewerkt te hebben in Polen, Engeland, Zweden en Hongarije kwam hij in 1656 aan in Amsterdam waar hij tot zijn dood in 1670 zou blijven. Daar kwam Comenius in contact met vele Nederlandse geleerden en maakte hij naam met zijn onderwijskundige ideeën en revolutionaire schoolboeken. Zijn wens om ‘iedereen alles allesomvattend’ te willen onderwijzen, bracht hem ook op het vraagstuk van de samenhang van alles.

In Amsterdam kon hij zijn internationale netwerk onderhouden. Comenius was als bisschop in ballingschap belast met het toezicht op studenten van zijn kerk die noodgedwongen in het buitenland studeerden. Waarom kozen deze studenten voor de Nederlanden?

Dit symposium wil enkele aspecten belichten van de Nederlandse religieuze cultuur van de 17e eeuw, het klimaat waarin de studenten hun studie volgden en in hoeverre de ideeën van Comenius aansloten bij zijn nieuwe omgeving.

Locatie:
Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit; de kerkzaal, De Boelelaan 1105. 1081 HV Amsterdam (tien minuten lopen vanaf station Amsterdam-Zuid).

U kunt zich aanmelden voor dit symposium door het overmaken van € 17,50 naar rekening
NL29 RABO 0343 7035 13 ten name van Stichting Comenius Museum onder vermelding van ‘symposium’. Aanmelden is mogelijk tot en met 6 november 2017.

Speciale aanbieding:
De eerste 50 intekenaren ontvangen het boek De Engel van de Vrede gratis. Prof. dr. Henk E.S. Woldring maakte deze hertaling van het boek Angelis Pacis dat Comenius in 1667 schreef. Het boek is uitsluitend af te halen tijdens het symposium.

Het programma van het Symposium vindt u hieronder.

 

Programma Symposium  

Comenius in de lage landen: 
 Intellectuele netwerken

Vanaf 10.00 uur: Inloop en ontvangst.

Ochtend: De context.

10.40 - 10.45 uur: Opening van de ochtendsessie door de voorzitter, prof. dr. Henri A. Krop, hoogleraar Spinoza-studies Erasmus Universiteit Rotterdam.

10.45 - 11.45 uur: 1. Het karakter van de religieuze cultuur van de zeventiende eeuw, met o.a. aandacht voor eschatologische ideeën. Referent: dr. Jo Spaans, universitair hoofddocent Religiewetenschap, Universiteit Utrecht. Coreferent: prof. dr. Mirjam P.A. de Baar, hoogleraar Cultuurgeschiedenis  van het christendom in de vroegmoderne tijd, Universiteit Leiden. - Discussie.

11.45 - 12.15 uur 2.  Studentenstromen vanuit Moravië en Bohemen naar Nederlandse universiteiten, met name naar Franeker. Academische netwerken in de vroegmoderne tijd. Referent: dr. Leo van Santen, kerkhistoricus en germanist, ’s-Gravenhage. - Discussie.

12.15 - 13.00 uur: Middagpauze.

Middag: Intellectuele geschiedenis.

13.00
uur: Opening van de middagsessie door de voorzitter, dr. Jo Spaans, universitair hoofddocent Religiewetenschap, Universiteit Utrecht.

13.35 - 14.35 uur:  3. Receptie van Comenius’ didactische en pedagogische ideeën in de Nederlanden in de zeventiende eeuw. Referent: dr. John Exalto, universitair docent Historische pedagogiek, Vrije Universiteit Amsterdam. Coreferent: prof. dr. Lennart J.A. Vriens, emeritus-hoogleraar Vredespedagogiek, Universiteit Utrecht. - Discussie.

14.35 - 15.00 uur: Theepauze.

15.00 - 16.00 uur: 4. Van Erasmus’ pansofische oriëntatie naar Comenius.
 Referent: prof. dr. Henri A. Krop, hoogleraar Spinoza-studies, Erasmus Universiteit Rotterdam. Coreferent: prof. dr. J.A. (Han) van Ruler, hoogleraar  intellectuele geschiedenis van renaissance en barok, Erasmus Universiteit Rotterdam. - Discussie.

16.00 - 16.30 uur: 5. Spiritualiteit bij en naar aanleiding van Comenius. Prof. dr. Peter J.A. Nissen, hoogleraar Spiritualiteit, Radboud Universiteit, Nijmegen. - Discussie.

16.30 - 16.50 uur: Algemene discussie.

16.50 - 17.00 uur:
Terugblik op de dag en de toekomst van het Comenius-onderzoek in Nederland: Voortzetting van de Werkgroep Comenius Onderzoek. Door prof. dr. Henk E.S Woldring, emeritus-hoogleraar politieke filosofie, Vrije Universiteit. Mededelingen over publicatie.

17.00 - 18.00 uur: Sluiting en borrel.

Commissie van voorbereiding:

Henri A. Krop, Erasmus Universiteit Rotterdam  
Henk E.S. Woldring, Vrije Universiteit Amsterdam
Hans van der Linde, Comenius Museum, Naarden

 

 


Terug

Jan Amos Comenius - (1592 - 1670)